Blog

Foto verkocht?!

Een e-mailtje in je inbox. Hoi, wij zijn van de Penny en wij zouden graag jouw foto van je willen kopen zodat wij de foto op de cover kunnen afdrukken. Ook willen we dekbedovertrekken maken van die foto en de foto wordt gebruikt op onze website. Is dit mogelijk? En hoeveel kost dat?

WHAAAA, WAT GAAF! Je wordt gevraagd of jouw foto gekocht mag worden!

Maar je voelt je direct ook een beetje onzeker, want hoeveel moet je nu vragen voor die foto? En zijn er ook andere zaken waar je aan moet denken?! Spannend!

No worries, we’ve got you!

Naamsvermelding is geen betalingsmiddel!

Om maar met de deur in huis te vallen… Het lijkt heel verleidelijk! Een groot blad vraagt of ze jouw foto mogen gebruiken in ruil voor naamsvermelding, maar wist je dat ze er toch al toe verplicht waren om jouw naam te vermelden bij de foto?

Het is géén betalingsmiddel en géén gunst die ze je verlenen, het is standaard. Met naamsvermelding kan je geen huur betalen (jouw huurbaas gaat toch ook niet accepteren dat je zijn naam vermeld op jouw deur schildert als huur ;)) en wist je dat de meeste mensen naamsvermelding niet eens zien?

Het zijn vooral mede-fotografen die soms wel nieuwsgierig zijn naar wie de foto heeft gemaakt. Ik moet nog een fotograaf tegen komen die verteld dat hij of zij zoveel werk heeft gekregen door zijn gratis publicatie in een groot blad in ruil voor naamsvermelding.

Maatwerk

De vraag “Hoeveel moet ik vragen voor het commercieel gebruik van foto x is voor mij onmogelijk te beantwoorden, het is namelijk afhankelijk van allerlei factoren.

Daarom is het afgeven van een licentie voor commercieel gebruik en het vragen van een vergoeding echt maatwerk. Maar ik ga je wel vertellen waar je allemaal rekening mee kan houden en op welke onderdelen je kunt onderhandelen.

Commercieel gebruik?

Een van de eerste vragen die je zou kunnen stellen: gaat het om commercieel gebruik?

Maar wat is commercieel gebruik nu? Charlotte’s Law heeft goed uitgelegd wat commercieel gebruik inhoud. In het kort komt het erop neer dat de foto commercieel gebruikt wordt als er direct of indirect geld wordt verdient door het gebruik van jouw foto.

Voorbeelden hiervan zijn foto’s in een tijdschrift, foto’s op een website waarop je allerlei zaken kunt kopen, een foto op Facebook waarbij er in de caption een artikel wordt aangeprijst.

De tip die Charlotte geeft is om van te voren goed na te denken over wat er wel en niet mag met de foto. Leg jouw grenzen duidelijk vast op papier en schrijf jouw grenzen helder op. Dan is het makkelijker om een schadevergoeding te krijgen bij verkeerd gebruik zonder toestemming. Je zou dit vast kunnen leggen door een licentie. In deze licentie kan je zelfs van te voren al een boete noemen zodat het vooraf duidelijk is welk bedrag er betaald moet worden bij onjuist gebruik.

Doel van de foto

Een van de zaken die veel invloed kan hebben op hoeveel je vraagt voor de foto is met welk doel de foto wordt gekocht. Wordt de foto gekocht met commerciële doeleinden? Dan kan je daar over het algemeen meer voor vragen dan wanneer iemand de foto voor zichzelf wilt kopen om af te drukken of als achtergrond op zijn telefoon in te stellen. En een grote multinational die de foto gaat gebruiken in een internationale reclame campagne kan je natuurlijk ook meer vragen dan een lokale non-profit-organisatie die de foto een keertje wilt afdrukken in een klein foldertje.

Hoeveel mensen zien jouw foto?

Dat brengt ons op het volgende punt, hoeveel mensen gaan de foto zien? Als jouw foto gebruikt wordt bij een grote en internationale reclame campagne, dan kan je er ook vanuit gaan dat er geld omgaat in zo’n reclame campagne en er dus ook budget moet zijn om een licentie op jouw foto aan te schaffen. Maar heb je te maken met die kleine non-profit van het voorbeeld hiervoor, dan kan je gerust aannemen dat zo’n organisatie een minder ruim budget heeft voor allerlei zaken en daarbij ook voor het aanschaffen van een licentie voor foto’s in dat kleine foldertje.

Hoeveel gaat het bedrijf er mee verdienen?

Nog een belangrijke vraag, hoeveel gaat het bedrijf verdienen? Als jouw foto gebruikt wordt op een exclusief merk shampoofles waarbij de oplage bestaat uit enkele honderdduizenden flessen, weet je dat het bedrijf er een leuke cent mee verdient. Gaat het echter om een zelf uitgegeven boek met een oplage van 100, dan zal de winst niet al te hoog oplopen. Dit is nog zo’n factor die je mee kan nemen in het bepalen van je prijs.

Maar wat spreek je precies af?

Wanneer je een licentie voor jouw foto afgeeft zijn er een aantal zaken waar je van te voren over na kunt denken en waar je afspraken over kunt maken. En dit zijn er meer dan je misschien van te voren denkt! Lees maar mee.

Mag jij de foto nog aan andere partijen verkopen?

Je hebt de foto nu eenmaal verkocht. Dus dan mag een ander bedrijf de foto niet ook kopen…. Of toch wel? Het liefst koopt een bedrijf het exclusieve recht op een foto waardoor ze zeker zijn van een unieke afbeelding. Dit betekend echter wel dat jij nu en in de toekomst geen geld meer kunt verdienen met diezelfde foto. Hier mag dus (een hoop) extra voor betaald worden!

Het zou natuurlijk jammer zijn als je net een foto hebt verkocht bij een klein artikeltje in een klein obscuur magazine en vervolgens komt er een nationaal bekend tijdschrift bij je aan de deur of ze die foto voor de cover mogen kopen (aah, wat een droom!). Als je net hebt afgesproken dat je de foto niet aan ander mag verkopen spat die droom dan ineens zomaar uiteen…

Soms kan je met een partij afspreken dat je de foto niet opnieuw verkoopt binnen een bepaalde periode maar dat je, nadat deze periode om is, de foto weer opnieuw kunt verkopen aan wie je wilt.

Ooh en let goed op, soms staat er zelfs in een contract dat die foto en gelijkende foto’s niet verkocht mogen worden. Maar dan begeef je jezelf direct al op grijs gebied! Want zijn dan andere foto’s uit diezelfde shoot al gelijkende foto’s? Of is dat wel ok? Vraag het goed na!

En de kopende partij? Mogen die de foto doorverkopen?

Kan dit een vraag zijn? Ooh ja zeker! Er zijn partijen die jouw foto op willen nemen in hun eigen stock archief en hier ook nog eens geld voor willen vangen zonder dat jij er nog aan verdient. Echt waar.

Bedenk dus goed of je daar toestemming voor geeft. Als de prijs die ze voor de licentie betalen er naar is, hoeft dit natuurlijk ook geen enkel probleem te zijn, maar het feit dat ze direct op deze manier geld met jouw foto kunnen verdienen drijft de prijs wederom omhoog.

Mag je de foto zelf nog gebruiken?

Er zijn partijen die exclusiviteit willen wanneer ze de licentie voor een foto aanschaffen. Logisch zou je zeggen, maar het kan zelfs zo zijn dat je dan verplicht wordt om die foto uit je portfolio te halen en van je social media te verwijderen. Bedenk van te voren wat je hier mee wilt als er om exclusiviteit wordt gevraagd.

Ben je trots op de foto en wil je hem zelf ook online hebben staan? Of heb je genoeg mooie foto’s en maakt eentje meer of minder om toe te voegen niet zoveel uit?

Bedenk ook goed wáár je de foto allemaal mogelijk al gebruikt hebt. Het zou vervelend zijn als je bijvoorbeeld een goed bekeken video hebt op YouTube die je ineens offline blijkt te moeten halen omdat daar die foto in voor komt.

Hoe lang mag de foto gebruikt worden?

Mag de foto voor altijd worden gebruikt? Alleen de komende drie maanden? In één tijdschrift editie of steeds opnieuw in allerlei vormen en maten?

Alleen op de cover of ook op een dekbed, de website, Instagram en als billboard langs de snelweg voor het komend halfjaar?

Zoals je snapt heeft dit allemaal invloed op de prijs. Bij een tijdschrift editie is er niet zo sprake van hoe lang een foto gebruikt mag worden, maar op een internetwebsite bijvoorbeeld maakt dit wel uit.

Waar mag de foto gebruikt worden?

Eigenlijk vertelde ik hierover al een beetje in het vorige stukje. Maar waar mag de foto geplaatst worden?

Komt de foto op een druk bezochte website? In een lokaal krantje met een kleine oplage?

Maar ook, wordt de foto alleen in Nederland gebruikt of overal ter wereld?

Mag de foto ook naar derden?

Soms wordt er gevraagd of diegene die een licentie aankoopt ook het recht mag hebben om de foto aan derden te geven om bijvoorbeeld ter illustratie bij een artikel te zetten.

Dit is iets om over na te denken en om voor te zorgen dat je hier goede afspraken over maakt.

Hoe krijg je betaald?

Krijg je eenmalig betaald? Of iedere keer als de foto gebruikt wordt?

LEES HET CONTRACT

En wat je ook doet… Zorg dat je ALTIJD het contract heel goed en zorgvuldig doorleest. Staan er geen verborgen kleine letters in? Snap je alles wat ze zeggen?

En als je zaken tegen komt die je niet snapt? Vraag ze er dan naar en laat die uitleg goed schriftelijk vastleggen door het bijvoorbeeld op de e-mail te laten zetten.

Keep on clicking! Merel Bormans van  Focus op jouw fotografie

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.