Cursus inhoud

Totaal leren:7 lessen / 3 quizzen

ISO

Met de ISO regel je hoe helder het licht wordt geregistreerd wat op je sensor valt. Je bepaalt hoeveel het signaal wordt versterkt voor het van een analoog signaal wordt omgevormd naar een digitaal signaal. In andere woorden, je foto wordt lichter bij een hogere ISO waarde en donkerder bij een lagere ISO waarde.

Wat is ISO?

ISO staat voor International Organization for Standardization. Met ISO regel je hoe gevoelig je camera het licht registreert, hoe hoger je ISO, des te gevoeliger je camera is voor licht.

Vroeger had je fotorollen en die varieerde van ISO 50 tot ISO 1600. Afhankelijk van de omstandigheden koos je een rolletje, maar dan zat je wel 24 of 36 foto’s vast aan deze ISO. Je kon dus niet zomaar van buiten, waar het licht gaan naar binnen, waar het donker is. Als je dat wel doet, zit je met een verkeerd ingestelde ISO. Gelukkig kan je tegenwoordig per foto de ISO anders instellen.

ISO en ruis

Wanneer je een hogere ISO waarde gebruikt, introduceer je ruis in de foto. Je camera zal het analoge signaal van je sensor versterken vóór deze naar een digitaal signaal wordt omgezet. De lichtdeeltjes raken je sensor enigszins random. Dit leidt naar een variatie van deeltjes die een bepaald deel van je sensor raken. Wanneer je een hogere ISO gebruikt wordt deze variatie steeds beter zichtbaar als ruis. De ruis is beter zichtbaar in situaties met weinig licht en in donkere delen van een foto.

ISO 100 with settings adjusted
ISO 1000 grain example
ISO 3200 - most grain

ISO en belichting

Met de ISO waarde regel je hoeveel licht/helder het licht wordt geregistreerd wat op je sensor komt (door het analoge signaal te versterken voor het wordt geconverteerd naar een digitaal signaal). Hoe hoger je ISO waarde, hoe lichter je foto zal zijn. Hierdoor kan je de sluitertijd sneller maken of je diafragma meer dicht zetten. De meeste fotografen gebruiken alleen een hogere ISO als het niet anders kan, dus in donkere situaties waarbij anders de sluitertijd niet meer snel genoeg zou zijn om vanuit de hand te fotograferen. Denk bijvoorbeeld aan een bruiloftsfotograaf in een donkere kerk. De bruiloftsfotograaf wilt graag flexibel blijven en gebruikt daarom geen statief, hij wilt uit de hand fotograferen.

Example ISO 100
ISO 1000 example
ISO 3200 example

Om erachter te komen wat voor jou nog een acceptabele ISO waarde zou zijn, kun je wat testfoto’s maken om te zien welke ISO waarde nog acceptabel zijn voor jou en jouw camera (en denk eraan, je ziet meer ruis in donkere gebieden dan in lichte gebieden). Wil je weten hoe de ruisprestaties zijn van jouw camera ten opzichte van andere camera’s? Dan kan je een kijkje nemen op een website zoals http://www.dpreview.com/ om te zien hoe jouw camera het doet ten opzichte van zijn concurrerende camera modellen en merken.

Foto’s gemaakt met een hoge ISO waarde zien er vaak wat rommeliger uit door de ruis. Dit is niet iets wat de meeste fotografen willen. Maar er zijn situaties denkbaar waarbij je juist kies voor een hogere ISO omdat je daarmee een bepaalde look en feel krijgt bij een foto. Voor mij persoonlijk, zet ik de ISO alleen maar omhoog als het niet anders kan. Als ik niet uitkom met de andere instellingen, in donkere situaties dus.

Hogere ISO of oplichten tijdens het post processing?

Dit is natuurlijk een goede en interessante vraag. Is het beter om met een hogere ISO te fotograferen of houd je de ISO zo laag mogelijk en licht je de foto op tijdens het post-processen in een programma zoals Adobe Lightroom of Photoshop? Het antwoord is dat je het best een correct belichte foto uit je camera kan krijgen en dus je ISO beter omhoog kan zetten dan je foto ophelderen in post processing.

Er zijn twee soorten ruis, ruis tijdens het fotograferen en ruis tijdens het inlezen. Fotografieruis ontstaat doordat lichtdeeltjes je sensor enigszins random raken, dit geeft een variatie op je sensor waardoor sommige delen nét wat meer worden belicht dan andere delen. In leesruis ontstaat wanneer je het analoge signaal omzet naar een digitaal signaal door je ADC (analoog digitaal converter). Met je ISO waarde regel je hoeveel je analoge signaal versterkt wordt vóór deze wordt gedigitaliseerd. Hierdoor wordt de fotografieruis versterkt, maar de inlees ruis niet. Wanneer je tijdens het post-processen je foto oplicht worden beide soorten ruis versterkt. Hierdoor houd je een foto met meer ruis over.

Dus probeer je foto correct te belichten vanuit je camera, dat zorgt voor de beste resultaten.

Spring naar toolbar